Sponslandschap

Een van de meest cruciale en groeiende problemen in Vlaanderen is waterschaarste. Er is dringend nood aan een balans tussen mens en water. De shift van ‘water als iets wat je kwijt wil’ naar ‘water als kostbaar goed’ moet dringend gemaakt worden. Het concept ‘Sponslandschap’ biedt een innovatieve oplossing: een landschap dat water tijdens natte periodes opneemt en tijdens droogte weer afgeeft.

Jitte Jansen


Jitte Jansen

Binnen dit project wordt Zwartberg te Genk benaderd als pilootgebied waarbij de wijk Nieuwe Kempen en het aangrenzende landschap van Hengelhoef stapsgewijs getransformeerd worden naar een Sponslandschap. Dit is een ontwerpend onderzoek dat bestaat uit twee delen: enerzijds een landschappelijke en stedenbouwkundige interventie, anderzijds een architecturale ingreep. Samen vormen deze een geïntegreerd antwoord op de wateruitdagingen van vandaag en markeren ze een eerste stap in de ruimtelijke transitie naar een waterbewust Zwartberg.

In de eerste fase wordt het omliggende landschap aangepakt. Het gebied wordt heringericht volgens de principes van een Sponslandschap, waar wateropvang en vertraagde afvoer centraal staan. Er worden vier specifieke strategieën toegepast, elk met een eigen rol in het reguleren, bufferen en zuiveren van het water: infiltrerende bufferzone, landschappelijke wadi, waterweide en helofytenfilters.

Jitte Jansen


Jitte Jansen


Jitte Jansen

Na de herinrichting van het omliggende landschap volgt de tweede en derde fase: de geleidelijke transformatie van de wijk Nieuwe Kempen. Deze wijk wordt omgevormd tot een regenbestendige en waterbewuste wijk, waar blauwgroene structuren centraal staan.

In de vierde en laatste fase van het project komen landschap, wijk en mens samen in een geïntegreerd geheel. Centraal in het ontwerp komt een Sponslandschapcentrum. Deze plek fungeert als educatief en participatief centrum, waar bezoekers via acties, onderzoek en beleving actief worden betrokken bij het beheer en begrip van het landschap.

Het project biedt een voorbeeld voor hoe we op andere plekken in Vlaanderen en daarbuiten kunnen omgaan met de uitdagingen van droogte, waterstress en klimaatverandering. Een uitnodiging tot actie en een stap richting een toekomst waarin de mens samenleeft met water in plaats van het te overheersen of negeren.

Jitte Jansen


Jitte Jansen


Jitte Jansen

Jitte Jansen


Jitte Jansen


Jitte Jansen