Tussen in: leren van het Japanse concept ‘MA’

Hoe kunnen we ruimte heroverwegen door onze vooroordelen over ruimte opzij te zetten? Sinds de renaissance wordt westerse ruimtelijke vormgeving gevormd door lineair perspectief: een vooraf bepaald systeem waarin diepte wordt berekend en de positie van de kijker vastligt. Ruimte wordt gepresenteerd als een ‘gesloten’ ervaring. Daarentegen biedt het Japanse ruimtelijke denken een dynamisch en relationeel begrip van ruimte, waarbij de kijker een actieve rol speelt in het waarnemen van diepte – die ontstaat door interactie, beweging en tijd.

De Japanse cultuur is geworteld in een diepe eerbied voor de natuur en omarmt het idee van het ‘tussenin’: tussen mens en natuur, binnen en buiten, cultuur en context. Dit bevordert een ruimtelijke ervaring die voortdurend verandert en openstaat voor participatie. Het concept van ‘MA’, dat in 1978 door Arata Isozaki aan het westerse publiek werd geïntroduceerd in zijn tentoonstelling MA: space – time in Japan, geeft deze tijdelijke en relationele benadering van ruimte weer. In de studio ‘Learning from Japan: spatial lexicon’ gaan we uit van deze ideeën en zoeken we naar mogelijkheden in deze interculturele dialoog door te lezen, te interpreteren, te schetsen, te tekenen, te schrijven… Zo ontwikkelen we een ‘ruimtelijk lexicon’: dit opent nieuwe mogelijkheden voor ontwerpbenaderingen die zowel lokaal gegrond zijn als wereldwijd weerklank vinden.

Beeld workshop studio met Mio Tsuneyama & Fuminori Nousaku in De Koer, Gent, 2025


Karla Schätzle Interpretatietekening van de Villa Katsura


Interpretatieve schetsen voor studenten MA1 op bezoek in Louvre Lens, van SANAA architecten.