Stitching Streams

Ansó is een bergdorp in Noord-Spanje, gelegen in de Pyreneeën vlakbij de Franse grens. Het dorp ligt verscholen in een diepe vallei op 866 meter boven zeeniveau; de rivier de Veral stroomt door het dorp en vormt de belangrijkste waterweg. Transhumantie – de seizoensgebonden verplaatsing van vee – is nog steeds de op één na belangrijkste economische activiteit van het dorp en blijft bepalend voor zowel het landgebruik als de culturele identiteit.

Een plaatselijke herder vertelde hoe de Veral een cruciale rol speelt in zijn jaarlijkse trektocht met de kudde. Langs de rivier en de daarmee verbonden landschappen trekt hij tussen drie belangrijke gebieden: de hooggelegen weiden van Gamueta in de zomer, de graslanden in het middengebied rond Ansó en de laaggelegen velden bij Biniés in de winter, terwijl een deel van zijn kudde verder wordt gestuurd naar Monegros. Deze route beslaat jaarlijks minstens 155 kilometer en weerspiegelt een ritme dat nauw verbonden is met de topografie, het klimaat en de seizoensgebonden hulpbronnen. Dit inzicht leidde tot een bredere verkenning van de landschappen langs de route: hun kenmerkende eigenschappen, het tijdstip van de aanwezigheid van de herder en de effecten op de biodiversiteit en de interacties tussen mens en natuur.

Deze seizoensgebonden dynamiek biedt inzicht in hoe architectonische en landschappelijke ingrepen de vier belangrijkste actoren in dit systeem kunnen ondersteunen: de herder en zijn schapen, de rivier, de mens en de biodiversiteit die met beide verbonden is, waaronder roofdieren, opportunistische soorten en kwetsbare ecosystemen. Hoewel bescheiden van omvang, laten de voorgestelde ingrepen zien hoe kleine, locatiespecifieke maatregelen ecologische functies kunnen versterken met respect voor traditionele praktijken. Deze strategieën, gevormd door de natuurlijke cycli van elke nederzetting en geleid door water als centraal element, hebben tot doel de gefragmenteerde landschappen langs de Veral en zijn zijrivieren weer met elkaar te verbinden. Water onderhoudt de bodem, de ecosystemen en de seizoensgebonden gebruikspatronen. Samen kunnen deze benaderingen helpen bij het aanpakken van bredere problemen zoals bodemdegradatie, waterschaarste en verlies aan biodiversiteit – niet alleen in Aragón, maar in heel landelijk Spanje.