Vicus Limosa
De Schelde is uniek binnen Europa door haar uitzonderlijke getijdenwerking die diep landinwaarts reikt. In tegenstelling tot vele gekanaliseerde rivieren behoudt zij grotendeels haar natuurlijke dynamiek. Dit getijdenkarakter trekt een rijke vogeldiversiteit aan en vormt een waardevol ecosysteem dat bescherming verdient. Zo keert de Grutto (Limosa limosa) jaarlijks terug naar de Scheldevallei, ondanks het feit dat de soort zwaar onder druk staat door habitatverlies en de gevolgen van klimaatverandering, zoals langdurige droogteperiodes.
Die toenemende droogte treft niet alleen de Grutto, maar ook de mens. Ze verhoogt de druk op drinkwatervoorraden, landbouw en industrie. Tegelijk zorgen kortstondige maar hevige regenbuien voor een verhoogd risico op overstromingen. Daarom is het cruciaal de Schelde meer ruimte te geven en de oevers te ontwikkelen tot een sponsachtig landschap dat water vasthoudt en geleidelijk vrijgeeft. Zo vergroten we de weerbaarheid tegen zowel droogte als wateroverlast.
Vanuit deze visie ontwikkelde ik een ontwerp voor de Alvat-site in Buggenhout. Hier krijgt de getijdennatuur een plaats via de inplanting van gebouwen, de architecturale logica en de inrichting van een gecontroleerd overstromingsgebied. Tegelijk grijpt het ontwerp terug naar het industriële verleden van de site. Het collectieve geheugen van deze plek, gekenmerkt door de vervuilende fabriek, wil ik aanpassen: de vormentaal van de fabriek leeft voort in een nieuwe woonzone, Vicus, aangevuld met publieke ruimtes die de site openstellen voor bewoners en bezoekers.
In plaats van de brownfield naast de Schelde te verkavelen zonder aandacht voor de rivier, stel ik een Vicus Limosa voor: een leefomgeving waar natuur, mens en rivier elkaar versterken. Vogelvoorzieningen, ecologische oevers, open waterstructuren en publiek ruimte maken integraal deel uit van het ontwerp.
