Een kader voor bottom-up asielcentra in Brussel
Dit project stelt een repliceerbare ontwerpstrategie voor om onderbenutte kantoorgebouwen in Brussel te transformeren tot gedecentraliseerde, bottom-up asielcentra. Geconfronteerd met een dubbele crisis – een overvloed aan leegstaande gebouwen én een dringende behoefte aan huisvesting – zien wij een kans om bestaande gebouwen in te zetten als basis voor een inclusieve en mensgerichte opvang.
Manon De Kooning
Manon De Kooning
De huidige asielcentra, vaak ondergebracht in geïsoleerde staatsgebouwen zoals voormalige gevangenissen of ziekenhuizen, voorzien slechts in basisbehoeften – bed, bad, brood – en versterken tegelijk de institutionele controle. Ons kader geeft daarentegen prioriteit aan autonomie, waardigheid en integratie. We baseren onze aanpak op kraak-praktijken en co-living principes, met minimale impact op het gastgebouw: alles wat wordt toegevoegd kan verwijderd of hergebruikt worden.
Inbedding in het stedelijk weefsel
Het kader volgt negen stappen. We beginnen met het identificeren van generieke kantoorgebouwen en het selecteren van fragmenten daarbinnen, zodat asielcentra in het stedelijk weefsel worden ingebed in plaats van geïsoleerd. Elke site bevat publieke voorzieningen op de begane grond – zoals sociale restaurants of weggeefwinkels – om asielzoekers met de buurt te verbinden en wederzijds voordeel te creëren.
Manon De Kooning
Leefvormen en flexibiliteit
Woonruimtes zijn georganiseerd langs een gradiënt van collectiviteit: van private studio’s, tot co-living clusters, tot sterk gemeenschappelijke woonvormen. Dit spectrum biedt mensen met verschillende achtergronden en voorkeuren de mogelijkheid om een woonvorm te vinden die bij hun behoeften past. Modulaire units, gebaseerd op een 60×60 cm raster, worden ingevoegd zonder de structuur aan te passen. Deze geprefabriceerde modules definiëren ruimtelijke configuraties die mee kunnen evolueren met de tijd. Bestaande scheidingswanden worden hergebruikt of verplaatst; restmaterialen worden verzameld en beschikbaar gesteld aan bewoners om in on-site werkplaatsen te herbestemmen. Elke verdieping heeft toegang tot daglicht en buitenruimte.
Manon De Kooning
Manon De Kooning
Manon De Kooning
Manon De Kooning
Naar zelfbepaalde integratie
Na verloop van tijd worden bewoners aangemoedigd hun omgeving toe te eigenen en aan te passen, waardoor tijdelijke opvang een opstap wordt naar zelfbepaalde integratie. Dit is geen vaste oplossing, maar een repliceerbaar systeem – met lage impact, aanpasbaar, en verankerd in het alledaagse stedelijk weefsel van Brussel – dat de weg vrijmaakt voor asielcentra die opener, menselijker en inclusiever zijn. Op deze manier ondersteunt de strategie meer dan alleen huisvesting: ze bevordert autonomie, integratie en een gevoel van verbondenheid.
Manon De Kooning
Manon De Kooning
Manon De Kooning
Manon De Kooning