Met de rugzak door China

Eva Lo

Dit jaar ontving Liu Jiakun de Pritzker Prize voor zijn verdiensten aan de wereld architectuur. Het was sinds 13 jaar geleden dat een Chinese architect deze erkenning te beurt viel, toen Wang Shu in 2012 op het podium mocht verschijnen. Terwijl Wang Shu van Amateur Studio op dat moment nog een einzelgänger in de Chinese architectuurwereld was, markeert Liu Jiakun de erkenning van een nieuwe generatie Chinese architecten die met voldragen en unieke visie hun ontwerpen realiseren.

Tijdens de Olympische Spelen in 2008 stond alles nog in het teken van het imiteren en imponeren van het Westen, met een speelveld voor Europese en Amerikaanse architecten. Nadat Xi Jinping in 2012 de machtigste positie van de Volksrepubliek op zich nam, volgende belangrijke veranderingen. Het belang van de eigen interne markt evolueerde enorm en dit stimuleerde onder andere de interesse voor eigen culturele tradities. Lokale architecten ontwikkelden een unieke ontwerp methodologie en durven op uitdagende manier antwoorden te bieden aan actuele vraagstukken van hoe de Chinese architectuur, historie en cultuur voortzetten en versmelten met zijn hedendaagse hypermoderne maatschappij?

Om de enorme culturele rijkdom en verscheidenheid van het land te tonen overbruggen we maar liefst 2.000 km in China. De reis start in de hoofdstad Beijing, een stad die tot de verbeelding spreekt en waar historische geomantie, religie en politiek ooit de drijfveren waren achter de bouwkunst. Hier bezoeken we zowel de Verboden Stad, het toonbeeld van Chinese traditionele architectuur, als hedendaagse gebouwen zoals het Vogelnest van Herzog & de Meuron, en de Red Brick Art Gallery.

Met de nachttrein reizen we richting het zuiden naar Shanghai, een metropool met maar liefst 25 miljoen inwoners. We ontdekken de stad met de fiets en bezoeken er de historische Art Deco architectuur, hedendaagse iconen, industriële panden en projecten van o.a. Atelier Deshaus, Neri & Hu, Jean Nouvel en Vector Architects.
De Yangtze River Delta herbergt de historische parels Suzhou en Hangzhou. Een oud Chinese gezegde zegt: “Boven is er de hemel, op aarde is er Suzhou en Hangzhou.” In Suzhou ontwierp de Chinees-Amerikaanse I.M. Pei het prachtige Suzhou museum, waar traditionele vormentaal en modernisme met elkaar in dialoog gaan. Ook bezoeken we de historische Kiln-sites door Liu Jiakun die van een hele andere aanpak getuigen. Ook een van de UNESCO – Klassieke Tuinen van Suzhou staat op het programma.

Op anderhalf uur met de sneltrein ligt Hangzhou, de thuisbasis van Amateur Studio. In 2022 openden daar de door Amateur Studio ontworpen National Archives. Het grote complex vormt een staalkaart aan architectuurdetails en materialen rond een magnifieke hedendaagse Chinese tuin. De China Academy of Art heeft twee campussen in de stad die ontworpen werden door Amateur Studio en Atelier FCJZ. Op de site staan er ook gebouwen van Kengo Kuma en Alvaro Siza. We bezoeken er ook een getransformeerde staalfabriek naar een ontwerp van Liu Jiakun.

Porselein is een Chinese uitvinding, een stop in Jingdezhen, de porselein-hoofdstad, kan dus niet ontbreken. Het Imperial Kiln Museum van Zhu Pei opende in 2020 en illustreert de meer dan 1.700 jaar oude geschiedenis van het witte goud. Vervolgens trekken we opnieuw richting de kunst, meer bepaald naar de Pearl River Delta en de stad Shenzhen. Hier bieden zowel Li Xiaodong als O-office een antwoord op de exponentiële groei van de stad met twee unieke verticale scholen. Door middel van stedelijke acupunctuur krijgen oude wijken nieuw leven ingeblazen in het historisch centrum van Nantou, met unieke interventies van Urbanus, Neri & Hu, MVRDV en FCJZ.

De laatste bestemming van de reis is Hong Kong, met wederom een compleet ander stadslandschap, vormgegeven door haar geografische en politieke grenzen. We bezoeken er twee absolute meesterwerken van Herzog & Demeuron, het museum en culturele hub Tai Kwun en het imposante M+ Museum.

Het comfort is bescheiden en er is gekozen voor duurzame transportmiddelen: nachttrein, hogesnelheidstrein, ferry, metro en fiets. Internationale vluchten zijn niet inbegrepen in het reis-pakket, we moedigen reizigers aan om hun reis in China uit te breiden. Reizigers dragen hun bagage van plek tot plek en de groep logeert in hostels met gedeeld sanitair. Een goede conditie is een must.

Reisbegeleiders: Eva Lo en Ziou Gao