Archipel

Beleef architectuur!

Panelgesprek over tentoonstellingsstrategieën Varia

Provincie West-Vlaanderen Varia

© Denis Dujardin

Lezing over Neo-naturalisme Lezing

/04/2015

Architectuurreis Reis

VOLZET!

© LOW architecten

Aim high, shoot LOW Lezing

© Olmo Peeters

Lezing over eigen werk Lezing

Lezing over eigen werk Lezing

/06/2015

Tussen kijken en maken Lezing

Debat i.s.m. Triënnale Brugge 2015 Debat

Panelgesprek over tentoonstellingsstrategieën Varia

Vakgroep Architectuur en Stedenbouw, Gent

Paneldiscussie “Architectuur tentoonstellen à la manière de…”: rondetafel over de problematiek en de eigen “manieren van” tentoonstellen van Belgische architecten, kunstenaars en curatoren.

Provincie West-Vlaanderen Varia

West-Vlaanderen,

Omdat Archipel “JONG!! West-Vlaams architectuurtalent” wil in de kijker zetten.
Omdat Archipel zeer enthousiast is over het initiatief van de Provincie West-Vlaanderen en de Orde van Architecten West Vlaanderen voor de Prijs Architectuur.

Lezing over eigen werk Lezing

JOC Minus One Rabot, Gent

Stephen Taylor is een architect die erin slaagt alledaagse ervaringen op te waarderen door eenvoudige, inventieve ingrepen op gebied van ruimtelijke planning, vorm en materiaal. Deze aanpak reikt voorbij de site van het gebouw tot in het publieke domein om aan de ruimere omgeving een enorme meerwaarde te bieden.

Lezing over Neo-naturalisme Lezing

JOC Minus One Rabot, Gent

Het “nieuwe” of her-opkomende naturalisme in de landschapsarchitectuur dramatiseert het terugverlangen van de mens naar het vermeende paradijs, met bijvoorbeeld de High-Line in New York, en het werk van Piet Oudolf als zodanig als perfecte exponent daarvan. Denis Dujardin, landschapsarchitect die in binnen- en buitenland met gerenommeerde architecten samenwerkt, geeft ons inzicht in de evolutie van de huidige landschapsarchitectuur.

/04/2015

Architectuurreis Reis

New York en omgeving. Omgeving en New York.
Over monumenten en individualiteit. Over het individu en monumentaliteit.
Ontdekken. Ondergaan. Overweldigd voelen. Nederig bewonderen. Plots meer rechtop lopen. Gesterkt zijn. Persoonlijkheid opgekrikt.

Aim high, shoot LOW Lezing

JOC Minus One Rabot, Gent

Low architecten, opgericht in 2005 te Antwerpen door Stijn Cockx en Tom Hindryckx, houden een lezing over eigen werk. Stijn Cockx werkte voorheen bij Vincent Van Duysen, David Adjaye (London, UK) en B-architecten. Tom Hindryckx werkte bij Lhoas&Lhoas architectes en Metrogramma (Milaan, IT).

Lezing over eigen werk Lezing

JOC Minus One Rabot, Gent

Tom Thys gaat op zoek naar nieuwe ideeën, nieuwe strategieën binnen projecten van uiteenlopende aard en omvang; van tentoonstellingen tot publieke gebouwen, van huisvestingsprojecten tot masterplannen. Recentelijk zijn de eerste scholen gerealiseerd (Grimbergen, Laken en Brugge) en staan er nog heel wat projecten op stapel. Ook ontwerpend onderzoek binnen zijn onderwijsopdracht aan de KU Leuven leidde tot een boeiende tentoonstelling ‘BREUCKLAND. De voorstad’.

Lezing over eigen werk Lezing

Concertgebouw Brugge, Brugge

Wat betekent duurzaamheid als we het over steden en openbare ruimte hebben?
Is het voldoende om met duurzame materialen te werken of te pleiten voor meer voetgangers en fietsers? Of zijn steden die op menselijke maat zijn gebouwd per definitie duurzaam? En wat betekent dit dan concreet voor de ontwerper van de openbare ruimte?

/06/2015

Tussen kijken en maken Lezing

K.U. Leuven faculteit architectuur, Gent

Dit academiejaar zwaait een hele generatie architecten af aan “Sint-Lucas” (nu KULeuven), die in 1974 afgestudeerd zijn. Het gaat hierbij om Paul Robbrecht, Marie-José Van Hee, Guy Mouton, Marc Dubois, Marc Felix, Jan Maenhout, Luc Devos, William Lievens, Francis Glorieux, Martin Herman, Patrick Lints en Guy Van Kerckhoven. Ook Christian Kieckens, die jaren lesgaf op het instituut, maakt deel uit van deze generatie.

Debat i.s.m. Triënnale Brugge 2015 Debat

Binnen het kader van de hedendaagse kunst en architectuur triënnale Brugge 2015 organiseert Archipel een debat waarbij gekende architectenbureaus – gemodereerd door architect en stedenbouwkundige Marc Martens – hun relaas geven over ‘omgaan met erfgoed’. In het panel zitten o.a. noA architecten, Dertien 12, Urbain Architectencollectief, Adriaan D’Halluin (Baumschlager-Eberle)

2015: GELAAGD.

In 2015 organiseert Archipel een werkjaar rond het thema ‘gelaagd’: een heel breed thema dat ruimte geeft aan tal van interpretaties. Het behoeft geen betoog, gelaagdheid is eigen aan de mens. Het zorgt voor verschillende lezingen, verschillende ervaringen.

In het woordenboek wordt ’gelaagd’ omschreven als iets dat ‘uit verschillende lagen of niveaus bestaat’. Lagen geven een gevoel van diepte en laten de toeschouwer in verschillende lezingen andere en nieuwe elementen ontdekken waardoor een verhaal / project een bepaalde complexiteit krijgt en zelfs na meerdere lezingen nog steeds fris aanvoelt. Bepaalde lagen hebben heldere kaders, andere zijn subtieler in het project verwerkt. Sommige lagen vloeien in elkaar over en hoeven ook niet direct opgemerkt te worden. Meer nog, sommige lagen mogen zelf onopgemerkt blijven. Gelaagdheid vereist momenten van observatie en reflectie. Gelaagdheid voegt complexiteit en meerduidigheid toe.

Gerelateerd naar architectuur behandelt ‘gelaagd’ heel wat aspecten waarvan we er onmiddellijk een aantal kunnen opsommen, zoals ruimtelijke gelaagdheid, sociale of historische gelaagdheid, technische, programmatische, vormelijke of atmosferische gelaagdheid, interdisciplinaire, reflectieve en landschappelijke gelaagdheid. Gelaagdheid in tijd, in ecologie, gelaagdheid in verhalen en ‘lezingen’, in hiërarchie, gelaagdheid van privaat naar publiek, discipline-overschrijdende gelaagdheid, in schaal ….
Een onuitputtelijke oplijsting die doet nadenken, die inzichten geeft, die andere invalshoeken in het daglicht stelt, die zoekt naar gedragen begrip, die nieuwe verhalen vertelt.

Tijdens het werkjaar 2015 van Archipel, willen we stilstaan bij wat gelaagd kan impliceren of teweegbrengen. Even grasduinen in vakliteratuur:

In een beschrijving van het masterplan voor de Kanaalzone Brussel schrijft Jens Aerts over het beeldbepalende historisch-industriële karakter van de site, waarvan hij de positieve eigenschappen versterkt, en de negatieve minimaliseert. “De nieuwe transformaties en toevoegingen zetten door middel van hedendaagse architectuur de gelaagdheid in de tijd door.”

Els Vervloesem schrijft over de uitdaging van The Ambition of Territory om radicaal anders over het versnipperde Vlaamse stadslandschap te gaan nadenken, in plaats van het planningsideaal van de compacte stad te volgen, “wordt met behulp van cartografie, kunst en ontwerpend onderzoek gezocht naar alternatieve visies en nieuwe ontwikkelingsscenario’s vanuit het gelaagde, horizontale verstedelijkte stadslandschap.”

Bij de voorstelling van het boek “Nieuwe moskeeën in Vlaanderen” wordt door MANA vzw en VAi ingegaan in het opzet om de dubbele gelaagdheid van de architectuur in de maatschappij te bekijken in toepassing op de bouw van moskeeën. “Enerzijds is een gebouw vaak een veruitwendiging van wat er van binnen leeft. De architectuur is niet te scheiden van het leven en de maatschappij waarin ze voorkomt. Aan de andere kant spelen gebouwen zelf een rol in het – letterlijk en figuurlijk – vorm geven van de maatschappij. Architectuur schépt de omgeving. De wijze waarop moskeeën gebouwd worden, bevat als het ware de potentie om de verhoudingen en contacten in de maatschappij te wijzigen en nieuwe perspectieven te uiten.”

De beschrijving van het Ando Hiroshige museum ontworpen door Kengo Kuma leert ons dat Kuma een spel met de traditie speelt, met name door de ingenieuze gelaagdheid van de houtconstructie, waardoor een bijzonder lichtspel door dit lattenwerk in de expositieruimten doordringt, en ook het wezen van deze ruimten verandert. Bovendien zet hij verschillende materialen bewust in omdat “ruimtelijke gelaagdheid in wezen een architectonisch middel is om transparantie en translucentie te creëren”.

In het artikel ‘Rauwe biefstuk op de tekentafel’ in 2012 verschenen in El Croquis, schrijft Michiel Riedijk over conventies en identiteit in architectuur, over gelaagdheid tegenover oppervlakkigheid.
De gelaagdheid waarin een ontwerp zowel conventioneel als onaangepast is, zowel een gentleman als een wilde, zowel glad als ruw, zowel modern als antiek, is een kwaliteit waar we keer op keer in al onze ontwerpen naar op zoek zijn, vanuit de stellige overtuiging dat architectuur moet kunnen schokken en behagen, kunnen koesteren en afstoten om binnen de “film noir” van de stedelijke samenleving betekenisvol te blijven. Onze zoektocht in de Architectuur tracht het surrealisme van alledag te verbeelden, als rauwe biefstuk op een tekentafel.”

Marc Dubois schrijft in de eulogie over het verdwijnen van het paviljoen van Toyo Ito op de Burg in Brugge, net in het jaar dat Ito de Pritzkerprijs wint: “ Een grotere gelaagdheid kan een ontwerper niet aanbrengen, daarin ligt juist het meesterlijke van Ito’s ontwerp. Het paviljoen is letterlijk verankerd met de geschiedenis van Brugge. Ito zag het als een eerbetoon aan Van Eyck, de meesterlijke schilder die het licht wist vast te houden en te sublimeren. Een mooiere daad van respect en waardering voor het verleden valt nauwelijks voor te stellen. Met zijn ontwerp legt Ito een band met wat onder de grond ligt, wat niet zichtbaar is. Een ontwerp dient om het onzichtbare zichtbaar te maken, om vanuit de geest van de plek te handelen, de “genius loci”.”

Om te eindigen een quote van de landschapsarchitect Denis Dujardin: “ Het leven is in zijn lezing zelf een palimpsest. Achter – en onder – elke lezing, schuilt mogelijkerwijze een andere lezing. Het zichtbare “grote” bestaat altijd uit lagen, die niet in de eerste lezing te zien zijn.”

Het is niet de bedoeling binnen het jaarthema van Archipel om elke lezing of activiteit in een bepaald deelaspect te schuiven of te analyseren in al zijn gelaagdheden! Absoluut niet. We willen de aandacht vestigen op de rijkdom van architectuur, van zijn inbedding in een historisch sociaal-maatschappelijke context, evenals op de ruimtelijke zoektocht, de programmatorische vernieuwing etc. We willen de ogen openen en laten voelen dat projecten blijven verrassen vanuit hun veelzijdigheid, hoe we steeds nieuwe “lezingen” van het project ontdekken, hoe geleidelijk aan steeds meer prijsgegeven wordt en het project aan diepgang wint. Uiteraard zijn er bijzondere gelaagdheden eigen aan een project of architect die de overhand kunnen nemen en een eigen ‘lezing’ tot gevolg hebben. Archipel biedt een veelzijdig, boeiend en gevuld werkjaar 2015.

In naam van het Archipelteam,
Hera Van Sande