Archipel

Beleef architectuur!

/04/2015
Reis

New York & Omgeving

Omgeving & New York

New York & omgeving / Omgeving & New York.

Over monumenten en individualiteit. Over het individu en monumentaliteit.

Ontdekken. Ondergaan. Overweldigd voelen. Nederig bewonderen. Plots meer rechtop lopen. Gesterkt zijn. Persoonlijkheid opgekrikt.

Het programma voor de architectuurreis naar ‘New York en omgeving’ of ‘omgeving en New York’ –hoe je het ook bekijkt– blaast je zonder meer van jouw sokken. Indrukwekkende namen van twintigste eeuwse en reeds hedendaagse ‘monumenten’ stapelen zich op als wolkenkrabbers: Falling Water, the Glass House, Seagram building, Exeter Library, Milstein Hall, Parrish Art Museum, Julliard School… Architecturale coryfeeën passeren onbeschaamd de revue: Frank Lloyd Wright, Philip Johnson, Ludwig Mies Van der Rohe, Louis I. Kahn, OMA, Herzog & de Meuron, Diller Scofidio Renfro. Jullie eigen curriculum vitae zal worden aangevuld met referenties als Columbia University, Harvard, Yale, MIT, Bryn Mawr College en Cornell University. Maar laten we de namedropping achterwege laten. De reis behelst meer dan dat.

Falling Water – Frank Lloyd Wright
© Arnout Fonck

Munson-Williams-Proctor Arts Institute – Philip Johnson
© Arnout Fonck
Exeter Library – Louis Kahn
© Arnout Fonck
Van metropool tot achterland biedt de architectuurstudiereis bovenal een bewustwording van monumentaliteit met soms evidente, dan weer verrassende connecties met de publieke ruimte. Net zoals in Europa, heeft de tweede wereldoorlog immers ook in de Verenigde Staten een belangrijke stempel gedrukt op architectuur. Niet alleen wat de immigratie van Europese architecten betreft, maar eveneens omtrent de wantrouw van liberaal gezinden voor monumenten karakteristiek voor een anti-democratie en totalitaire regimes.
Daarom brachten Sigfried Giedion en Josep Lluís Sert reeds voor het einde van de tweede wereldoorlog een nieuwe monumentaliteit onder de aandacht met hun ‘Nine Points on Monumentality’. “Menselijke landmarks als symbolische centra voor steden […] en als uitdrukking van de hoogste culturele noden van de mensheid”. Monumentaliteit was dus een kwaliteit van architectuur die niet noodzakelijk met schaal moest hebben te maken, maar met de intensiteit van expressie. De finesse lag erin publieke gebouwen aan te pakken met de gepaste graad van aanwezigheid, betekenis én toegankelijkheid, vaak uitgedrukt in opnieuw geïnterpreteerde ceremoniële stedelijke ruimte.
Guggenheim Museum – Frank Lloyd Wright
© Arnout Fonck

Het brutale stadhuis van Boston uit 1968 is een voorbeeld van een dergelijke ‘downtown skyscraper’ waarbij het omliggende plein aan de hand van hellende vlakken, trappen en terrassen op de gelijkvloerse en eerste verdiepingen is binnengebracht. Autoriteit en openheid zijn vormgegeven met behulp van een visueel zwaargewicht en actieve ruimtelijke penetraties. Een thema dat zowel bij de modernistische als bij de hedendaagse projecten van het reisprogramma sterk aanwezig is. Niet alleen binnen stedelijke contexten, maar tevens in het typisch Noordamerikaanse hinterland.
Zonder twijfel biedt Louis I. Kahn zich zowel voor zijn publieke gebouwen als voor zijn woningbouw aan als de meester van monumentaliteit. Hij slaagde erin grootschalige problemen aan te pakken zonder te vervallen in het overdadige. Zijn architectuur was duidelijk doordrongen van een diep gevoel voor de betekenis van het individu. Door deze net te omarmen in intieme woningen of te overstelpen met natuurlijk licht in bv. een bibliotheek. Tussen de metropolitane jachtigheid en het gesapige ritme van de doorsnee Amerikaan, opgeslorpt door het dominante reisthema van monumentaliteit en stedelijke ruimte is het tijdens deze reis dus zaak om het belang van het individu te ontdekken.

Ontdekken. Ondergaan. Overweldigd voelen. Nederig bewonderen. Plots meer rechtop lopen. Gesterkt zijn. Persoonlijkheid opgekrikt.

Dominique Pieters

Er gingen 2 aparte reizen door, de eerste groep vertrok op 2 april en kwam 16 april terug de tweede groep vertrok op 6 april en kwam op 20 april terug, groep 2b vertrok de 6de en keerde de 17 terug.

Reisbegeleiding: 2 April: Dominique Pieters & Bruno Vanbesien; 6 April: Annemie Demeulemeester & Arnout Fonck

Milstein Hall Cornell University – OMA
© Arnout Fonck

Programma

D1

Brussel
New York
TWA (JFK) Terminal – Eero Saarinen, 1956
New Haven
Temple Street parking garage – Paul Rudolph, 1961
Knights of Columbus building – Roche & Dinkeloo, 1969

D2

New Canaan
Glass house + site – Philip Johnson, 1949
Breuer-Robeck house – Marcel Bruer, 1947
Ault house – Eliot Noyes, 1952
James Evans house – James Evans, 1961
Boissonas house – Philip Johnson, 1956

D3

New Haven
Yale Art & Architecture building – Paul Rudolph, 1963
Yale Center for British Art – Louis Kahn, 1974
Morse and Ezra Stiles Colleges – Eero Saarinen 1962, Timberlake 2013
Ingalls hockey Rink – Eero Saarinen, 1958
Beinecke Rare Book & Manuscript Library – Gordon Bunshaft /Skidmore, Owings and Merrill, 1963
Art Gallery – Louis Kahn, 1951

D4

Long Island
Parrish Art Museum2 – Herzog & de Meuron, 2010
Boston
Museum of Fine arts extension – Norman Foster, 1999
Christian Science Center – Ieoh Ming Pei, 1970

D5

Boston
Leverett library – Coolidge, Shepley, Bulfinch and Abbott
Carpenter Center – Le Corbusier, 1961
George Gund Hall, Harvard – John Andrews, 1972
Sert house – Josep Lluís Sert, 1957
MIT chapel – Eero Saarinen, 1955
Simmons Hall, MIT – Steven Holl, 1999
Baker House, MIT – Alvar Aalto, 1946

D6

Boston
Boston City Hall – Kallmann, McKinnell, & Knowles, 1962
ICA2 – Diller Scofidio Renfro, 2006
Lincoln
Gropius House – Walter Gropius, 1938
Exeter
Library + lunch hall – Louis Kahn, 1965

D7

Utica
Munson-Williams-Proctor Arts Institute – Philip Johnson, 1960
Hancock
Hancock Shaker Village 1774

D8

Ithaca
Milstein Hall Cornell UniversityOMA, 2006
Herbert F. Johnson Museum of Art – Ieoh Ming Pei, 1973

D9

Mill Run, Pennsylvania
Falling Water – Frank Lloyd Wright, 1935
Philadelphia
Erdman Hall Bryn Mawr College – Louis Kahn, 1963

D10

Philadelphia
Richards Medical Research center – Louis Kahn, 1957
Margaret Esherick house – Louis Kahn, 1961
Vanna Venturi house – Robert Venturi, 1962
Trenton
Jewish Community center / Trenton Bath house – Louis Kahn, 1955
New York
Four Freedoms Park – Louis Kahn, 1972-2010

D11

New York
TriBeCa Synagogue – William N Berger, 1967
Storefront – Steven Holl, 1992
40 Mercer st – Jean Nouvel
Scholastic Building – Aldo Rossi, 2001
University Village” – James Ingo Freed & Ieoh Ming Pei, 1966
Prada storeOMA, 2001
Camper store – Shigeru Ban
Sperone Westwater Gallery – Norman Foster, 2008
New MuseumSANAA, 2002
40 Bond Street – Herzog & de Meuron, 2004
Cooper Union art school – Morphosis, 2004
The Morgan Library extension – Renzo Piano, 2000
Grand Central terminal – Warren & Wetmore + Reed & Stem, 1904

D12

New York
Apple store 5th Av. – Bohlin Cywinski Jackson, 2006
Giorgio Armani boutique – Massimiliano & Doriana Fuksas, 2009
Valentino flagship store – David Chipperfield, 2014
MoMa – o.a. Yoshio Taniguchi, 2004
Whitney Museum – Marcel Breuer, 1966
Guggenheim Museum 12 – Frank Lloyd Wright, 1959
Lever buildingSOM, 1952
Seagram building – Ludwig Mies Van der Rohe, 1954

D13

New York
the High Line – Diller Scofidio Renfro, 2009-2014
New Whitney Museum – Renzo Piano, 2015
9/11 memorial + Ground Zero – Davis Brody Bond, Daniel Libeskind, Calatrava, Skidmore, Owings and Merrill, Snohetta… 2011
New Amsterdam Pavilion – UN studio, 2011

D14

New York
New York Times building – Renzo Piano, 2000
Hearst building – Norman Foster, 2000
Lincoln Center + Julliard School – o.a. Diller Scofidio Renfro, 2003
(Noguchi Museum – Isamu Noguchi)
(Columbia University NW-Corner Building – Rafael Moneo, Davis Brody Bond + Moneo Brock Studio, 2010)
(Flat Iron building – Daniel Burnham, 1902)

D15

New York
Judd Foundation
Pratt Institute – Steven Holl, 2005
MoMa PS1
Brussel

Reis

Wanneer?

do 02 do 16 april 2015

Waar?

New York, Boston, New Haven...

Publicaties